Giáo án Lịch sử lớp 8 bài 13 Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918)

Huyền Trang

Moderator
I. Mục tiêu bài học:

1. Về kiến thức
:

  • Những nét chính về mâu thuẫn giữa các nước đế quốc và sự hình thành 2 khối quân sự ở Châu Âu: khối Liên minh (Đức, Áo – Hung, I-ta-li-a), khối Hiệp ước (Anh, Pháp, Nga)
  • Chiến tranh thế giới thứ nhất là cách giải quyết mâu thuẫn giữa đế quốc với đế quốc.
  • Sơ lược diễn biến của chiến tranh qua 2 giai đoạn:
    • 1914 – 1916: Ưu thế thuộc về Đức, Áo – Hung.
    • 1916 – 1918: Ưu thế thuộc về Anh, Pháp.
2. Về tư tưởng: Giáo dục tinh thần đấu tranh chống chiến tranh đế quốc, bảo vệ hoà bình,ủng hộ cuộc đấu tranh của nhân dân các nước vì hoà bình độc lập và chủ nghĩa xã hội

3. Về kĩ năng:

  • Phân biệt các khái niệm"Chiến tranh đế quốc", "Chiến tranh cách mạng","Chiến tranh chính nghĩa","Chiến tranh phi nghĩa"
  • Trình bày diễn biến cơ bản của chiến tranh, đánh giá một số vấn đề lịch sử
II. Chuẩn bị

III. Tiến trình lên lớp

1.
Ổn định lớp

2. Kiểm tra bài cũ

  • Nêu nội dung chính của cuộc Duy Tân Minh Trị ở Nhật bản?
  • Vì sao chủ nghĩa đế quốc Nhật được mệnh danh là chủ nghĩa đế quốc phong kiến quân phiệt?
3. Bài mới

Thế kỷ XX diễn ra nhiều cuộc chiến tranh đã bùng nổ. Trong đó có 2 cuộc chiến tranh lớn có quy mô toàn thế giới là chiến tranh thế giới lần thứ nhất và chiến tranh thế giới lần thứ hai. Vậy chiến tranh thế giới lần thứ nhất đã bùng nổ như thế nào, diễn biến và kết cục, hậu quả của nó ra sao? Chúng ta cùng tìm hiểu bài hôm nay.

Hoạt động của GV và HSNội dung
* Hoạt động 1: Tìm hiểu sự phát triển không đều giữa các nước đế quốc vào cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX

GV: Các nước đế quốc cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX: 1 số nước đi vào con đường TBCN muộn, nhưng phát huy được lợi thế riêng và lợi dụng thành tựu KHKT của các nước đi trước nên đã có tốc độ tăng trưởng nhảy vọt như: Đức, Mĩ, Áo – Hung, vượt qua các nước tư bản “già” như Anh, Pháp. Các nước đế quốc “trẻ” có tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh chóng nhưng ít thuộc địa. Sự tranh giành thị trường và thuộc địa giữa các nước đế quốc tất yếu đưa đến việc gây chiến tranh để phân chia lại đất đai trên thế giới.
GV: Cụ thể là có những cuộc chiến tranh của những nước đế quốc nào?
HS: Đọc nội dung hàng chữ nhỏ trong SGK.

GV: Em có nhận xét gì về các cuộc chiến tranh này?
HS:Chiến tranh tranh giành thuộc địa và thôn tính của các đế quốc

? Vậy nguyên nhân sâu xa dẫn đến chiến tranh là gì.
HS:Mâu thuẫn giữa các đế quốc với nhau (Nhu cầu cần thị trường và thuộc địa).

Nguyên nhân trực tiếp là gì?
HS: 28-6-1914 Đức, Áo, Hung tuyên chiến Xéc-bi
GV: Sự phát triển không đều giữa những nước có nền kinh tế phát triển nhanh như Đức, Mĩ nhưng lại có ít thuộc địa và các nước có nền kinh tế phát triển chậm như Anh, Pháp nhưng lại có nhiều thuộc địa nên các nước tích cực chạy đua vũ trang để tranh giành quyền lực và thuộc địa.
* Hoạt động 2: Trình bày được sơ lược diễn biến của chiến tranh qua 2 giai đoạn.

GV: Trình bày diễn biến giai đoạn 1 trên bản đồ
GV: Tại sao gọi chiến tranh 1914 – 1918 là chiến tranh thế giới thứ nhất?
HS: Lúc đầu chỉ có 5 nước ĐQ, sau đó có 38 nước trên TG bị lôi cuốn vào vòng chiến tranh. Chiến sự nổ ra ở nhiều nơi, trên nhiều lục địa, biển và đại dương nhưng chiến sự chính là ở Châu Âu.

GV: Chiến sự diễn ra gồm mấy giai đoạn?
HS: 2 giai đoạn

? Tình hình chiến sự ở giai đoạn thứ 1 diễn ra như thế nào.
HS:
- Sau sự kiện Thái tử Áo – Hung bị ám sát:
+ Từ 1 đến 3 – 8, Đức tuyên chiến Nga và Pháp.
+ Ngày 4 - 8 Anh tuyên chiến với Đức

GV: Em có nhận xét gì về chiến sự giai đoạn thứ 1?
HS: Ưu thế thuộc về phe liên minh, lúc đầu có 5 cường quốc -> Lan rộng toàn thế giới lôi kéo nhiều nước tham gia và sử dụng nhiều loại vũ khí hiện đại

GV: Nhấn mạnh lúc đầu chỉ có 5 cường quốc châu Âu tham chiến sau đó đã lôi kéo 38 nước và nhiều thuộc địa.

GV: Tình hình chiến sự ở giai đoạn thứ 2 diễn ra như thế nào?
HS: Mĩ phải sớm nhảy vào tham chiến và đứng về phe Hiệp ước (4-1917), vì phe Liên minh bị thất bại.
? Em có nhận xét gì về chiến sự ở giai đoạn thứ 2.
HS: phe Hiệp ước liên tiếp mở các cuộc tấn công làm cho đồng minh của Đức lần lượt đầu hàng.
? Đức đầu hàng vào thời gian nào.
GV: Yêu câu HS quan sát hình 48 và 49/SGK.
? Các bức ảnh đó nói lên điều gì.
GV: Chiến tranh kết thúc với sự thất bại của nước Đức, CM Nga thắng lợi, CMVS phát triển, dân tộc thuộc địa thức tỉnh.

* Hoạt động 3: Trình bày kết quả của chiến tranh

GV: Dùng bảng thống kê kết quả chiến tranh
HS: Em có nhận xét hậu quả của chiến tranh

? Bản đồ chính trị thế giới đã có sự thay đổi như thế nào.
? Nước nào mở thêm thuộc địa của mình.


GV: Khẳng định "Kẻ gieo gió ắt phải gặt bão”

? Trong quá trình chiến tranh phong trào cách mạng nào trên thế giới tiếp tục phát triển.

*GDMT: Cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất nổ ra và những hậu quả của chiến tranh là tàn phá các nước, gây tổn hại to lớn cho nhân dân thế giới như: của cải, vật chất, con người, vũ khí, bom, đạn.. đã gây ô nhiễm môi trường…Vì vậy con người chúng ta cần phải biết bảo vệ môi trường xung quanh.
GV: Em hãy rút ra tính chất cuộc chiến tranh:
HS: Chiến tranh đế quốc, phi nghĩa.
I. Nguyên nhân dẫn đến chiến tranh.









- Sự phát triển không đồng đều giữa các nước tư bản. Mâu thuẫn vấn đề về thuộc địa.
-> Các cuộc chiến tranh đế quốc.




- Các nước đế quốc hình thành 2 khối quân sự đối lập:

+ Khối Liên minh Đức, Áo-Hung (1882)
+ Khối Hiệp ước Anh, Pháp, Nga (1907).

-> Cả 2 khối đề tích cực chạy đua vũ trang nhằm tranh nhau làm bá chủ thế giới.

II. Những diễn biến chính của chiến sự:










1. Giai đoạn thứ nhất (1914-1916)

- Sau sự kiện Thái tử Áo – Hung bị ám sát:
+ Từ 1 đến 3 – 8, Đức tuyên chiến Nga và Pháp.
+ Ngày 4 - 8 Anh tuyên chiến với Đức
-> Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ.
- Đức tập trung lực lượng đánh phía Tây nhằm thôn tính nước Pháp. Song nhờ có Nga tấn công quân Đức ở phía Đông, nên Pháp được cứu nguy. Từ năm 1916, chiến tranh chuyển sang thế cầm cự đối với cả 2 phe.

- Chiến tranh bùng nổ đã lôi kéo nhiều nước tham gia và sử dụng nhiều loại vũ khí hiện đại.

2. Giai đoạn thứ hai (1917-1918):
- 2-1917 cách mạng tháng Hai diễn ra ở Nga, buộc Mĩ phải sớm nhảy vào tham chiến và đứng về phe Hiệp ước (4-1917), vì phe Liên minh bị thất bại.
- Cuối năm 1917, phe Hiệp ước liên tiếp mở các cuộc tấn công làm cho đồng minh của Đức lần lượt đầu hàng.


- 11-11-1918 Đức đầu hàng đồng minh vô điều kiện, chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc.

III. Kết cục của chiến tranh thế giới thứ nhất


- 10 triệu người chết, hơn 20 triệu người bị thương, nhiều thành phố, làng mạc, đường sá bị phá hủy… chi phí chiến tranh là 85 tỉ đôla.

- Bản đồ chính trị thế giới đã bị chia lại: Đức mất hết thuộc địa; Anh, Pháp và Mĩ mở rộng thêm thuộc địa của mình.

- Phong trào cách mạng thế giới tiếp tục phát triển, đặc biệt là sự bùng nổ và thắng lợi của CM tháng Mười Nga.




-Tính chất: Chiến tranh đế quốc phi nghĩa.
4. Củng cố

* Kẻ hung hãn nhất trong việc gây chiến tranh giành thuộc địa là nước:

  1. Đức b. Anh c. Pháp d. Nga
*Lập niên biểu những sự kiện chính của chiến trannh thế giới thứ nhất.

NămSự kiện
- 28/6/1914
- 28/7/1914
- 8/1914
- 1916
- 2/1917
- 1917
- 11/11/1918
- Thái tử Áo – Hung bị ám sát.
- Áo – Hung tuyên chiến với Xéc-bi.
- Đức tuyên chiến với Nga rồi Pháp.
- Chiến tranh chuyển sang thế cầm cự cả 2 phe.
- CM dân chủ TS thành công ở Nga.
- Các đồng minh Đức lần lượt đầu hang.
- Đức đầu hàng. Chiến tranh kết thúc.
 

Bài Trước

Giáo án Lịch sử lớp 8 bài 12 Nhật Bản giữa thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX

Bài Tiếp

Giáo án lịch sử 8 bài 1 Những cuộc cách mạng tư sản đầu tiên
Top